Hoe boek je afschrijvingen?
4 januari 2026
Je boekt afschrijvingen door maandelijks een deel van de aanschafwaarde van je bedrijfsmiddelen als kosten te verantwoorden. Dit doe je door het afschrijvingsbedrag te debiteren van de kostenrekening "afschrijvingen" en te crediteren van de balansrekening "cumulatieve afschrijvingen". De afschrijving verdeelt de totale kosten van bijvoorbeeld een computer of machine over de jaren dat je deze gebruikt, waardoor je een realistisch beeld krijgt van je bedrijfsresultaat.
Wat zijn afschrijvingen en waarom moet je ze boeken?
Afschrijvingen zijn de manier waarom je de waardevermindering van je bedrijfsmiddelen over tijd in je administratie verwerkt. Wanneer je een laptop van €2000 koopt, verliest deze elk jaar waarde door gebruik en veroudering. In plaats van de volledige €2000 als kosten te boeken in het jaar van aankoop, verdeel je dit bedrag over de verwachte levensduur.
Dit principe zorgt ervoor dat je kosten en opbrengsten beter op elkaar aansluiten. Als je die laptop vijf jaar gebruikt om inkomsten te genereren, dan horen de kosten ook verdeeld te worden over die vijf jaar. Zo krijg je een eerlijker beeld van je jaarlijkse bedrijfsresultaat.
Voor je administratie betekent dit dat je elke maand of elk kwartaal een afschrijvingsboeking maakt. Dit helpt je ook bij het maken van realistische budgetten en het nemen van vervangingsbeslissingen. Je weet precies wat de restwaarde van je bedrijfsmiddelen is en wanneer vervanging nodig wordt.
Welke afschrijvingsmethodes kun je gebruiken?
Lineaire afschrijving is de meest gebruikte methode waarbij je elk jaar hetzelfde bedrag afschrijft. Bij een machine van €10.000 met een levensduur van vijf jaar, schrijf je jaarlijks €2.000 af. Deze methode is eenvoudig en transparant.
Degressieve afschrijving betekent dat je in de eerste jaren meer afschrijft dan in latere jaren. Dit past goed bij bedrijfsmiddelen die snel in waarde dalen, zoals auto's of computerapparatuur. In het eerste jaar schrijf je bijvoorbeeld 40% af, in het tweede jaar 30%, enzovoort.
Voor de meeste ondernemers is lineaire afschrijving de beste keuze. Het is overzichtelijk, makkelijk te berekenen en wordt door de Belastingdienst geaccepteerd. Degressieve afschrijving gebruik je vooral wanneer je bedrijfsmiddel in de eerste jaren het meeste bijdraagt aan je omzet, of wanneer onderhoudkosten in latere jaren sterk stijgen.
Je kiest bij aanschaf welke methode je gebruikt en houdt deze gedurende de hele afschrijvingsperiode vol. Wisselen tussen methodes is niet toegestaan zonder goede reden.
Hoe bereken je het juiste afschrijvingsbedrag?
Begin met de aanschafwaarde van je bedrijfsmiddel, inclusief alle kosten om het gebruiksklaar te maken. Bij een machine van €8.000 plus €500 installatiekosten, start je met €8.500. Trek hiervan de verwachte restwaarde af, dus wat het nog waard is aan het einde van de gebruiksduur.
Bepaal vervolgens de afschrijvingstermijn. Voor kantoorapparatuur reken je meestal drie tot vijf jaar, voor machines vijf tot tien jaar, en voor gebouwen twintig tot veertig jaar. De Belastingdienst heeft richtlijnen, maar je mag ook zelf een redelijke termijn bepalen.
Stel je koopt een auto voor €25.000, verwacht na vier jaar een restwaarde van €5.000, dan is het af te schrijven bedrag €20.000. Verdeeld over vier jaar betekent dit €5.000 per jaar of ongeveer €417 per maand.
Let op bijzondere omstandigheden. Gebruik je een bedrijfsmiddel intensiever dan normaal, dan mag je korter afschrijven. Bij seizoensgebonden gebruik kun je de afschrijving aanpassen aan de werkelijke gebruiksperiode per jaar.
Hoe boek je afschrijvingen correct in je administratie?
Maak maandelijks een journaalpost waarbij je het afschrijvingsbedrag debiteert op de kostenrekening "afschrijvingskosten" en crediteert op de balansrekening "cumulatieve afschrijvingen". Bij een jaarlijkse afschrijving van €2.400 boek je elke maand €200 als kosten.
In je balans blijft het oorspronkelijke bedrijfsmiddel staan tegen aanschafwaarde. Daarnaast toon je de cumulatieve afschrijvingen als negatieve post, zodat de boekwaarde (aanschafwaarde minus afschrijvingen) zichtbaar wordt. Na twee jaar staat je machine van €10.000 er nog steeds op voor €10.000, maar met €4.000 cumulatieve afschrijving, dus een boekwaarde van €6.000.
Gebruik duidelijke omschrijvingen in je boekingen, zoals "Afschrijving laptop januari 2024" of "Maandelijkse afschrijving bedrijfsauto". Dit maakt controle en jaarafsluiting veel eenvoudiger.
Houd een afschrijvingsregister bij waarin je per bedrijfsmiddel de aanschafwaarde, afschrijvingsmethode, termijn en maandelijkse afschrijving noteert. Dit overzicht helpt je bij het maken van de juiste boekingen en voorkomt vergissingen in je administratie.
Afschrijvingen correct boeken vraagt wat oefening, maar zorgt voor een betrouwbare administratie die je bedrijfsresultaat realistisch weergeeft. Bij Kop of Munt helpen we creatieve ondernemers graag met het opzetten van een overzichtelijke administratie waarin afschrijvingen automatisch worden verwerkt, zodat je je kunt focussen op waar je goed in bent. Ontdek onze oplossingen voor een zorgeloze boekhouding.